Hơn nửa thế kỷ làm nghề, cố NSND Trịnh Thịnh để lại những vai diễn đầy dấu ấn cho điện ảnh Việt.
Sinh năm 1926, NSND Trịnh Thịnh thuộc lớp diễn viên đầu tiên của điện ảnh cách mạng Việt Nam.
Ông bắt đầu sự nghiệp với "Chung một dòng sông" - tác phẩm truyện đầu tiên đặt nền móng cho nền điện ảnh non trẻ.
Chân dung NSND Trịnh Thịnh. Ảnh: BTC
Từ những vai nhỏ ban đầu, ông dần khẳng định khả năng qua các bộ phim như "Vợ chồng A Phủ", "Truyện vợ chồng anh Lực"… Dù không phải ngôi sao phòng vé, ông luôn là mắt xích quan trọng giúp câu chuyện trở nên trọn vẹn, giàu cảm xúc.
Điểm đặc biệt trong diễn xuất của Trịnh Thịnh nằm ở sự tiết chế. Ông không phô diễn kỹ thuật mà chọn cách hóa thân tự nhiên, gần với đời sống.
Những nhân vật ông đảm nhận thường là nông dân, cán bộ cơ sở hay những người đàn ông bình dị, nhưng mỗi vai đều có cá tính riêng.
Ở ông, diễn xuất không nhằm gây ấn tượng tức thì mà lắng lại, để rồi sau mỗi cảnh phim, khán giả nhận ra sự chân thật và chiều sâu tâm lý. Chính điều đó giúp các vai diễn của ông có sức sống bền bỉ theo thời gian.
Giai đoạn Đổi mới đánh dấu đỉnh cao trong sự nghiệp của ông với hai tác phẩm tiêu biểu như phim "Thị trấn yên tĩnh" và "Thằng Bờm".
NSND Trịnh Thịnh trong phim “Thị trấn yên tĩnh” (1986). Ảnh: BTC
Trong "Thị trấn yên tĩnh", ông vào vai phó chủ tịch huyện háo danh, kệch cỡm - một hình tượng châm biếm giàu tính thời sự. Lối diễn tưng tửng, nhẹ nhàng nhưng sắc sảo khiến nhân vật vừa gây cười, vừa gợi suy ngẫm về những thói tật quen thuộc trong đời sống.
Trái lại, phim "Thằng Bờm" mang đến hình ảnh hoàn toàn khác: một người ông nông dân hiền hậu, chân chất. Vai diễn này giúp ông giành giải Nam diễn viên xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8, khẳng định khả năng hóa thân đa dạng.
NSND Trịnh Thịnh trong phim “Thằng Bờm“. Ảnh: BTC
Chia sẻ về NSND Trịnh Thịnh, đạo diễn - NSƯT Lê Đức Tiến, người đã làm ra hai bộ phim kể trên nhớ lại: “NSND Trịnh Thịnh là một tài năng lớn, không hề thua kém những nghệ sĩ nổi tiếng thế giới. Ông có thể đóng mọi loại vai, từ nghiêm túc cho tới những vai hài.
Một trong những lý do ông luôn nhận được sự tôn trọng, chính là thái độ làm việc chuyên nghiệp, trân trọng các đạo diễn, diễn viên làm việc cùng với mình, đó là một nhân cách lớn trong ngành điện ảnh".
Trong khi đó, NSND Bùi Bài Bình - người từng hợp tác với ông - vẫn nhớ về lối diễn “như không diễn”: nhẹ tênh, tưng tửng nhưng thấm sâu. “Ở ông, hài không chỉ để cười, mà là cách đi thẳng vào tâm lý nhân vật”, ông chia sẻ.
Chính phong cách diễn của NSND Trịnh Thịnh đã trở thành ảnh hưởng bền lâu đối với nhiều thế hệ diễn viên sau này. Ảnh: BTC
Ở các tác phẩm sau như "Lời nguyền của dòng sông" hay "Tết này ai đến xông nhà", Trịnh Thịnh tiếp tục cho thấy thế mạnh với những vai diễn giàu số phận, để lại dư âm sâu sắc trước khi rời màn ảnh vì lý do sức khỏe.
Dù không sở hữu nhiều vai chính, ông vẫn được xem là người “giữ nhịp” cho tác phẩm, mang đến sự chân thật, giúp các nhân vật trở nên gần gũi và sống động.
Năm 2014, sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương trong lòng công chúng. Nhưng di sản mà NSND Trịnh Thịnh để lại không nằm ở số lượng vai diễn, mà ở những nhân vật bình dị, chân thật - những con người vẫn tiếp tục sống trong ký ức khán giả Việt.
"Thị trấn yên tĩnh" và "Thằng Bờm" hiện được lựa chọn trình chiếu trong chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi Mới” tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV - DANAFF IV. Sự trở lại của hai bộ phim không chỉ gợi nhắc về một giai đoạn chuyển mình của điện ảnh Việt, mà còn cho thấy giá trị bền vững của những vai diễn mà NSND Trịnh Thịnh đã để lại.
