LHP Cannes 2026 và bước ngoặt của điện ảnh AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng và trở thành một phần của ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu. Nhưng với nhiều nhà làm phim, công nghệ này không phải để thay thế con người mà để mở rộng khả năng sáng tạo. Tại LHP Cannes lần thứ 79 diễn ra vào ngày 12/5 sắp tới, một thế hệ đạo diễn và studio mới đang định nghĩa lại vai trò của công nghệ, rằng AI chỉ là công cụ phục vụ nghệ thuật.

Cách làm phim đang thay đổi

Theo Hollywood Reporter ngày 29.4, chỉ trong vài năm gần đây, trí tuệ nhân tạo đã đi từ một công cụ thử nghiệm trở thành một phần quen thuộc trong quy trình sản xuất nội dung. Nhưng theo Wes Walker, đồng sáng lập Obsidian Studio, cách nhìn nhận AI đang thay đổi theo hướng thực tế hơn.

“Chúng ta đã ở giai đoạn mà nếu một sản phẩm còn bị nhận ra là do AI tạo ra, tức là chúng ta đã thất bại”, ông nói.

Quan điểm này không phải là phủ nhận công nghệ, mà là đặt ra một tiêu chuẩn mới: AI chỉ thực sự hiệu quả khi nó “vô hình”, khi khán giả không còn phân biệt đâu là sản phẩm của công nghệ, đâu là sáng tạo của con người.

Cùng với Louis Gheysens, Walker xây dựng Obsidian Studio như một mô hình lai, kết hợp giữa live-action, CGI và AI. Studio hiện có mặt tại nhiều thành phố lớn như New York, Paris và Brussels, đồng thời đã thực hiện các chiến dịch cho những thương hiệu như Longchamp hay hợp tác với Agency Baron & Baron.

Điểm khác biệt của họ nằm ở triết lý: không chạy theo “hype”, sự thổi phồng của công nghệ. Và khẩu hiệu “Humans over Hype” nhấn mạnh yếu tố con người không chỉ là thông điệp truyền thông, mà là cách họ vận hành.

Theo Walker, AI không phải đường tắt để thay thế nhân lực. Ngược lại, nó đòi hỏi nhiều chuyên môn hơn. Các đội ngũ sáng tạo, từ đạo diễn, quay phim đến thiết kế mỹ thuật, vẫn đóng vai trò then chốt, chỉ khác là họ làm việc cùng một công cụ mới.

“AI sẽ không bao giờ là một ‘one-man show’. Chúng ta vẫn cần những con người với kỹ năng riêng biệt, phối hợp với nhau để tạo ra sản phẩm tốt nhất”, ông nhấn mạnh.

Giữ truyền thống, mở rộng công nghệ

Dù ứng dụng AI, Obsidian Studio không từ bỏ các quy trình điện ảnh truyền thống. Storyboard, một bước quan trọng trong sản xuất, vẫn được thực hiện với các nghệ sĩ giàu kinh nghiệm như Marc Vena (Logan) hay Tani Kunitake (Black Panther).

Mục tiêu là hiểu rõ “trí tuệ của cảnh quay” trước khi đưa AI vào xử lý.

Walker thừa nhận AI là một công cụ “khó đoán”. Thay vì cố kiểm soát hoàn toàn, điều quan trọng là định hướng nó: làm sao để AI phản ánh đúng tinh thần của đạo diễn, của nhà quay phim, của cả ekip sáng tạo.

Đây cũng là lý do Obsidian lựa chọn hợp tác với Kling AI, một công ty công nghệ Trung Quốc đang nổi lên trong lĩnh vực video AI. Đồng thời, studio mở rộng hệ sinh thái sáng tạo thông qua liên minh với Imagine Entertainment, công ty sản xuất của Ron Howard và Brian Grazer.

Theo Gheysens, ngay từ khi thành lập năm 2025, họ đã xác định rõ định hướng: AI phải phục vụ ý tưởng của đạo diễn, chứ không dẫn dắt nó.

“Chúng tôi bắt đầu từ việc hiểu điều gì tồn tại trong ذهن của đạo diễn, rồi mới dùng AI để hiện thực hóa nó”, ông nói.

Cannes và bước ngoặt của điện ảnh AI

Những quan điểm này sẽ được đưa ra thảo luận tại LHP Cannes vào ngày 18/5, trong một panel do Kling AI tổ chức với chủ đề về việc đưa AI từ khả năng sáng tạo đến quy trình sản xuất thực tế.

Danh sách diễn giả cho thấy sự đa dạng của hệ sinh thái AI điện ảnh: Jon Erwin, nhà làm phim đứng sau series House of David trên Netflix; Li Wei, đạo diễn liên kết của Big Fish and Begonia (Đại ngư hải đường); Yang Eekjun, đại diện Mateo AI Studio/MBC C&I với phim Raphael.

Theo Zeng Yushen, trưởng bộ phận vận hành của Kling AI, công ty sẽ giới thiệu các mô hình sản xuất mới, bao gồm: kết hợp live-action với AI, hoạt hình tạo bởi AI, và thậm chí phim được tạo hoàn toàn bằng AI.

“Chúng tôi muốn chứng minh AI có thể giúp các nhà sáng tạo vượt qua giới hạn của mình”, ông nói.

Sự quan tâm không chỉ đến từ các studio độc lập. Những tập đoàn lớn cũng đang nhập cuộc.

Netflix theo đuổi một thỏa thuận trị giá 600 triệu USD với công ty khởi nghiệp về AI InterPositive của Ben Affleck, trong khi Amazonđã bắt đầu xây dựng các bộ phận AI riêng cho sản xuất nội dung.

Ở quy mô toàn cầu, ngành AI đang tăng trưởng nhanh chóng. Trung Quốc hiện có hơn 6.000 công ty hoạt động trong lĩnh vực này, với quy mô thị trường nội địa ước tính hơn 172 tỉ USD. Trong khi đó, giá trị thị trường AI toàn cầu được dự báo sẽ đạt 14,1 tỉ USD vào năm 2033.

Công nghệ không thay thế, chúng chỉ giải phóng sáng tạo

Một trong những bước tiến đáng chú ý gần đây là sự ra mắt của mô hình AI 4K trong dòng Kling Video 3.0, được cho là đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của truyền hình và điện ảnh.

Tuy nhiên, với Obsidian Studio, công nghệ mới không làm thay đổi bản chất công việc. Điều thay đổi là cách họ tổ chức quy trình.

Mỗi dự án trở thành một cơ hội để cập nhật pipeline, thử nghiệm công cụ mới và thậm chí tạo ra những vai trò nghề nghiệp chưa từng tồn tại trước đây.

Gheysens cho biết đội ngũ của ông luôn đặt câu hỏi rằng cần thích nghi ra sao, cần hiểu công nghệ đến mức nào để bước tiếp.

Trong khi đó, Walker nhìn nhận AI dưới một góc độ khác, không phải là mối đe dọa, mà là sự giải phóng. “Với chúng tôi, AI giúp các đạo diễn cảm thấy tự do hơn để mơ”, ông nói.

Trong một ngành công nghiệp luôn bị ràng buộc bởi chi phí, thời gian và giới hạn kỹ thuật, khả năng “mơ nhiều hơn” có thể là thay đổi lớn nhất mà AI mang lại. Nhưng cuối cùng, như Walker khẳng định, công nghệ không phải là yếu tố quyết định. Thứ lên tiếng vẫn là tác phẩm.

Trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ Tư (DANAFF IV), Hội thảo “Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và bảo vệ bản quyền sở hữu trí tuệ trong điện ảnh” sẽ được tổ chức nhằm phân tích vai trò của AI và công nghệ số trong việc phát hiện, ngăn chặn và truy vết hành vi vi phạm bản quyền. Cùng với đó, đây cũng là diễn đàn chuyên môn thảo luận về các vấn đề trong khung pháp lý, đạo đức công nghệ và trách nhiệm của các chủ thể tham gia chuỗi giá trị điện ảnh.

Là liên hoan phim châu Á tại Việt Nam được tổ chức thường niên theo tiêu chuẩn quốc tế, DANAFF IV 2026 không chỉ giới thiệu các tác phẩm điện ảnh chọn lọc mà còn đóng vai trò như một không gian đối thoại học thuật và chính sách, nơi các vấn đề nền tảng của ngành – từ đào tạo, sản xuất đến phân phối và bảo vệ bản quyền – được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với sự phát triển của công nghiệp văn hóa. Việc đưa chủ đề công nghệ số, AI và sở hữu trí tuệ vào chương trình thảo luận cho thấy nỗ lực của DANAFF trong việc cập nhật những chuyển động mới nhất của điện ảnh khu vực và thế giới, đồng thời góp phần xây dựng một hệ sinh thái điện ảnh Việt Nam bền vững, tôn trọng sáng tạo và quyền tác giả.

DANAFF IV sẽ diễn ra từ 28/6 - 4/7/2026 tại thành phố Đà Nẵng dự kiến sẽ đón khoảng 900 đại biểu tham dự, trong đó có 200 khách mời quốc tế.