VFDA chủ động hội nhập theo Nghị quyết 80-NQ/TW, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và điện ảnh Việt Nam

Trong bức tranh phát triển kinh tế hiện đại, công nghiệp văn hóa ngày càng được nhìn nhận như một nguồn lực tăng trưởng mới, nơi sáng tạo, bản sắc và thị trường gặp nhau để hình thành giá trị kinh tế dài hạn. Điện ảnh, với đặc thù kết nối nghệ thuật, công nghệ và dịch vụ, trở thành một trong những lĩnh vực có sức lan tỏa mạnh mẽ nhất. Mỗi bộ phim không chỉ là sản phẩm văn hóa mà còn kích hoạt chuỗi giá trị rộng lớn gồm du lịch, truyền thông, hậu kỳ, nhân lực sáng tạo, logistics và đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng một cơ chế xúc tiến chuyên nghiệp, đồng bộ và hội nhập trở thành yêu cầu tất yếu.

Nghị quyết 80-NQ/TW: Điện ảnh trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa

Nghị quyết 80-NQ/TW, được Bộ Chính trị ban hành ngày 07/01/2026, khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần và nguồn lực nội sinh quan trọng, đồng thời là động lực cho phát triển bền vững đất nước, gắn chặt với kinh tế – thị trường và hội nhập quốc tế . Lần đầu tiên văn hóa được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị và xã hội trong tổng thể chiến lược phát triển; điều này mở ra một hành lang chính sách đồng bộ để văn hóa Việt Nam, bao gồm cả điện ảnh, phát triển mạnh mẽ hơn.

Điểm mới đáng chú ý của Nghị quyết là coi công nghiệp văn hóa — trong đó điện ảnh là một thành tố quan trọng — như nguồn lực tạo ra giá trị kinh tế và là thành tố góp phần nâng cao “sức mạnh mềm” quốc gia . Nghị quyết cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP và đến năm 2045 khoảng 9% GDP, đồng thời xây dựng tương lai văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và năng lực cạnh tranh quốc tế .

Cụ thể hóa Nghị quyết 80 bằng giải pháp thực tiễn cho ngành điện ảnh

Khi đề cập đến ngành văn hóa, công nghiệp văn hóa trong đó có điện ảnh thì phải nói đến thị trường. Nếu không có thị trường thì không thể xây dựng được nền công nghiệp văn hóa. Ở lĩnh vực điện ảnh, điều đó được thể hiện rõ ràng. Hiện nay thị trường điện ảnh Việt Nam đang phát triển với tốc độ rất nhanh. Đặc biệt trong những năm gần đây và năm 2025, sự phát triển của thị phần phim nội địa đã tạo nên sự hào hứng và khẳng định được sức mạnh nội sinh của điện ảnh Việt Nam.

Nghị quyết 80-NQ/TW nhấn mạnh vai trò của thể chế, chính sách, nguồn lực cho phát triển văn hóa, của khoa học công nghệ... tạo tiền đề để tháo gỡ những "điểm nghẽn" lâu nay ở lĩnh vực này. Tuy nhiên để phát triển văn hóa, gắn văn hóa với sự phát triển của công nghiệp văn hóa và thị trường cần phải có cơ chế hợp tác công tư phù hợp, đúng quy luật phát triển bền vững. Hiện nay, hợp tác công tư đang là "điểm nghẽn" trong phát triển văn hóa, trong đó điện ảnh nhìn thấy rõ ràng nhất, trong hợp tác giữa đơn vị phát hành- rạp chiếu và nhà sản xuất phim.

Trong buổi trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA), nhấn mạnh rằng Nghị quyết 80 đặt ra tầm nhìn chiến lược, lâu dài cho văn hóa nói chung và điện ảnh nói riêng, đặc biệt lần đầu tiên văn hóa được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với kinh tế, thị trường và các ngành công nghiệp văn hoá . Bà nhận định:

“Nghị quyết số 80-NQ/TW đã đặt phát triển văn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đó là sự chủ động hội nhập. Nếu mình không chủ động thì không thể nắm bắt được những cơ hội hợp tác, để giới thiệu một cách thuyết phục đất nước, con người Việt Nam nói chung, điện ảnh Việt Nam nói riêng ra thế giới và đưa tinh hoa văn hoá-điện ảnh thế giới đến với công chúng Việt Nam. Sự chủ động là rất quan trọng.”

VFDA chủ động hội nhập và xúc tiến điện ảnh theo định hướng Nghị quyết

Trong bối cảnh Nghị quyết 80 mở ra hành lang chính sách đồng bộ cho phát triển văn hóa, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) xác định vai trò của mình là một tổ chức xã hội – nghề nghiệp chủ động tham gia xúc tiến phát triển điện ảnh, phù hợp với định hướng “Nhà nước kiến tạo – thị trường vận hành – xã hội đồng hành” mà Nghị quyết đặt ra.

Trên thực tế, từ khi thành lập và đặc biệt trong năm 2025, VFDA luôn theo đuổi định hướng của Nghị quyết cũng như triển khai nhiều hoạt động phù hợp với tinh thần “chủ động hội nhập – gắn điện ảnh với thị trường và phát triển bền vững” mà Nghị quyết đặt ra.

VFDA chủ động làm việc với các tỉnh, địa phương nhằm xây dựng cơ chế hợp tác phát triển điện ảnh tại chỗ, coi địa phương là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái điện ảnh. Tiêu biểu là lễ ký kết hợp tác phát triển điện ảnh giữa VFDA và tỉnh Ninh Bình vào tháng 10/2024, đặt nền tảng cho việc thu hút các dự án phim, khai thác bối cảnh, phát triển dịch vụ điện ảnh gắn với du lịch và kinh tế địa phương. Dự án phim Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí ẩn mộ vua Đinh được triển khai và đóng máy tại Ninh Bình là một ví dụ cụ thể cho mô hình hợp tác này.

Song song với đó, VFDA chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác và hội nhập quốc tế, đưa điện ảnh Việt Nam hiện diện một cách bài bản tại các liên hoan phim quốc tế uy tín. Trong những năm qua, VFDA đã tham gia và tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến tại Liên hoan phim quốc tế Busan, Liên hoan phim quốc tế Tokyo, Liên hoan phim Cannes… thông qua các hình thức đa dạng như: hội thảo chuyên đề, đêm Vietnam Night, gian hàng quảng bá tại các Chợ dự án. Bên cạnh đó, VFDA cũng chủ động tổ chức Tuần lễ Điện ảnh Việt Nam tại Paris (Pháp), không chỉ góp phần giới thiệu điện ảnh mà còn giới thiệu về hình ảnh, con người, bối cảnh quay phim đặc sắc của Việt Nam.

Ở trong nước, Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng (DANAFF) được VFDA xác định là một nhịp cầu Châu Á, nơi đưa điện ảnh Việt Nam ra thế giới và đồng thời đưa điện ảnh thế giới đến với Việt Nam. Thông qua các chương trình chiếu phim, chợ dự án, hội thảo, đào tạo tài năng, DANAFF góp phần tạo dựng môi trường trao đổi nghề nghiệp, kết nối quốc tế và nâng cao vị thế của điện ảnh Việt trong khu vực châu Á.

Những hoạt động trên cho thấy VFDA đang hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80 bằng hành động cụ thể: lấy xúc tiến làm công cụ, lấy hợp tác làm phương thức và lấy hội nhập quốc tế làm động lực. Trong thời gian tới, theo định hướng của Nghị quyết 80 và chia sẻ của TS. Ngô Phương Lan, VFDA sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các địa phương, tăng cường hiện diện tại các liên hoan phim và chợ dự án quốc tế, đồng thời xây dựng các chương trình xúc tiến, đào tạo và kết nối để đưa điện ảnh Việt Nam phát triển đúng tầm trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa quốc gia.