Điện ảnh Việt: Bứt phá trên hành trình sáng tạo

23/02/2026 10:20
Điện ảnh Việt Nam đang có sự bứt phá ngoạn mục, chạm tới những nấc thang mới.

Theo Box Office Vietnam - đơn vị thống kê doanh thu phòng vé độc lập, năm 2025, tổng doanh thu phim Việt tại thị trường trong nước đạt khoảng 3.650 tỷ đồng, gần gấp đôi so với năm 2024 (khoảng 1.900 tỷ đồng). Tại Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXIV - năm 2025, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cũng xác nhận, doanh thu phim Việt Nam tại hệ thống rạp năm 2025 chiếm tới 62% thị phần, vượt ngoạn mục những “bom tấn” ngoại. Trên đà tăng trưởng mạnh mẽ ấy, điện ảnh Việt tiếp tục “phi nước đại” sang năm Bính Ngọ 2026 với kỳ vọng phát triển chuyên nghiệp và bền vững hơn.

Phim Việt công phá rạp chiếu

Ghi dấu ấn lớn nhất là bộ phim “Mưa đỏ” của Điện ảnh Quân đội nhân dân. Tác phẩm về đề tài chiến tranh cách mạng này đã tạo nên “kỳ tích” khi đạt doanh thu 714 tỷ đồng, trở thành phim Việt có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Ngay từ khi ra mắt, “Mưa đỏ” liên tiếp lập các kỷ lục: Phim có lượng vé suất chiếu sớm cao nhất; phim điện ảnh có doanh thu trong một ngày cao nhất lịch sử phòng vé Việt; phim Việt đạt các mốc 50 - 100 - 200 - 300 tỷ nhanh nhất; phim Việt đầu tiên vượt mốc doanh thu 700 tỷ đồng. Khai thác sự bi hùng của cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, “Mưa đỏ” chinh phục khán giả bằng những thước phim chân thực, giàu cảm xúc và thông điệp sâu sắc về lòng yêu nước, tự hào dân tộc. Đây cũng là tác phẩm phá vỡ định kiến rằng phim về đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng thường kén khán giả.

Khán giả thưởng thức phim “Mưa đỏ” tại rạp.

Góp cùng “Mưa đỏ” công phá phòng chiếu suốt một năm qua còn có các phim khác như “Bộ tứ báo thủ” (332 tỷ đồng), “Tử chiến trên không” (252 tỷ đồng), “Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu” (249 tỷ đồng), “Nhà gia tiên” (242 tỷ đồng), “Lật mặt 8: Vòng tay nắng” (232 tỷ đồng), “Nụ hôn bạc tỷ” (212 tỷ đồng), “Truy tìm Long Diên Hương” (196 tỷ đồng), “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” (172 tỷ đồng), “Mang mẹ đi bỏ” (171 tỷ đồng), kéo tổng doanh thu top 10 phim Việt năm 2025 lên gần 2.800 tỷ đồng.

Điều đáng chú ý là các phim nổi bật khá đa dạng về đề tài và thể loại. Năm 2025 ghi nhận sự trở lại đầy ấn tượng của dòng phim lịch sử, chiến tranh cách mạng với “Mưa đỏ”, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối”. Song song với đó là những phim giải trí, tâm lý - xã hội, gia đình, trinh thám, hành động... tiếp tục thu hút khán giả đại chúng. Đáng kể hơn, phim ca nhạc, phim tài liệu như “Tổ quốc trong tim”, “Anh trai say hi: Kẻ phản diện tạo nên người hùng”, “Mưa lửa”, “Chân trời rực rỡ”... và phim hoạt hình Việt cũng đã có mặt tại rạp chiếu thương mại, tạo được làn sóng nhất định đối với thể loại vốn khá hạn chế trước đây.

Theo Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, đà tăng trưởng mạnh mẽ của năm 2025 cho thấy Việt Nam đang nằm trong nhóm những thị trường điện ảnh phát triển nhanh nhất khu vực, thậm chí trên bình diện toàn cầu. Tiến sĩ Ngô Phương Lan cho rằng, thành công của phim Việt thời gian qua tạo ra một không khí sáng tạo sôi động, khích lệ các nhà làm phim trẻ, các dự án độc lập và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường nhìn nhận, từ sau đại dịch Covid-19 đến nay, điện ảnh Việt Nam là một trong số ít thị trường phục hồi nhanh và tăng trưởng liên tục. Những kỷ lục phòng vé, đặc biệt là thành công của các phim đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng trong năm 2025, cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tư duy làm phim, tổ chức sản xuất và khả năng chinh phục khán giả của đội ngũ làm phim Việt.

Tuy vậy, “bức tranh” tăng trưởng của điện ảnh Việt cũng có sự phân hóa rõ rệt. Bên cạnh các phim “trăm tỷ”, không ít tác phẩm rời rạp sớm, doanh thu thấp, thua lỗ nặng. Khoảng cách này phản ánh tính khắc nghiệt của thị trường và đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng kịch bản, năng lực sản xuất, chiến lược phát hành.

Tiếp đà “phi nước đại”, phát triển chiều sâu

Sau một năm bùng nổ, điện ảnh Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế đầy hứng khởi. Ngay từ đầu năm, loạt dự án triển vọng đã được công bố, trải dài từ phim tâm lý - xã hội, gia đình đến lịch sử, văn hóa.

Trong nhóm phim được chờ đợi có “Thỏ ơi” của Trấn Thành - đạo diễn từng tạo ra nhiều hiện tượng phòng vé, “Báu vật trời cho” của Lê Thanh Sơn, “Mùi phở” của Minh Beta - phim điện ảnh phía Bắc hiếm hoi nhập mùa phim Tết trong những năm trở lại đây, hay phim “Tài” của đạo diễn Mai Tài Phến với bàn tay sản xuất của Mỹ Tâm. Các dự án này cho thấy xu hướng tiếp tục khai thác đời sống đương đại, tâm lý con người và những câu chuyện gần gũi với công chúng đô thị.

Ở mảng phim lịch sử, dự án “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh” được giới chuyên môn và khán giả đặc biệt quan tâm. Từ kinh nghiệm thành công của các bộ phim vừa qua, “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh” và dòng phim lịch sử kỳ vọng sẽ tiếp tục được đầu tư bài bản hơn, vừa bảo đảm giá trị văn hóa, nghệ thuật, vừa tiệm cận yêu cầu của thị trường.

Tiến sĩ Ngô Phương Lan cho rằng, thách thức lớn nhất của giai đoạn tới là biến những thành công mang tính hiện tượng thành xu hướng bền vững. Điện ảnh Việt cần tiếp tục mở rộng không gian sáng tạo cho thế hệ làm phim mới, khuyến khích các dự án độc lập, đồng thời nâng cao chuẩn mực nghề nghiệp để từng bước hội nhập sâu hơn với điện ảnh khu vực và quốc tế.

Cùng quan điểm đó, Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt của ngành điện ảnh trong năm 2026 là giữ vững đà tăng trưởng, chuyển mạnh sang phát triển theo chiều sâu. Trọng tâm đặt vào nâng cao mặt bằng chất lượng tác phẩm, chú trọng toàn bộ chuỗi giá trị từ phát triển kịch bản, tổ chức sản xuất, hậu kỳ đến phát hành và quảng bá. Điện ảnh Việt không dừng lại ở việc chinh phục khán giả trong nước, mà hướng tới gia tăng sự hiện diện trên bản đồ điện ảnh khu vực và thế giới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Cục Điện ảnh sẽ tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo; thúc đẩy mô hình hợp tác công - tư; tăng cường kết nối giữa các cơ sở đào tạo với doanh nghiệp sản xuất; hỗ trợ quảng bá phim Việt tại các liên hoan phim, tuần phim quốc tế. Việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý và phổ biến phim cũng được xác định là một hướng đi quan trọng.

Năm Bính Ngọ 2026, với hình ảnh ngựa - con vật biểu trưng cho tốc độ và sức bền, điện ảnh Việt được kỳ vọng sẽ tiếp tục “phi nước đại” trên hành trình sáng tạo, đưa đến công chúng những tác phẩm có dấu ấn, đạt được những cột mốc mới, không chỉ ở hệ thống rạp trong nước mà cả trên trường quốc tế.

Nguồn:

L’amant (1992) - Người tình (1992)

  • Giải Oscar Cho Phim Nói Tiếng Nước Ngoài Hay Nhất. Giải Quả Cầu Vàng Cho Phim Nói Tiếng Nước Ngoài Xuất Sắc

Indochine (1992) - Đông Dương (1992)

  • Giải Oscar cho phim nói tiếng nước ngoài hay nhất. Giải Quả Cầu Vàng cho phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc

The Quiet American (2002) - Người Mỹ Trầm Lặng (2002)

  • Giải thưởng cho phim hay nhất của năm tại Mỹ. Giải thưởng cho phim có âm thanh hay nhất

Les Filles du botaniste (2006) - Hai cô con gái ông chủ vườn thuốc (2006)

  • Giải thưởng cho phim Canada hay nhất. Giải thưởng cho phim có đóng góp nghệ thuật cao