Năm 2026 đang chứng kiến một bức tranh sôi động hiếm thấy của điện ảnh Việt Nam khi hàng loạt dự án được công bố và ấn định lịch ra rạp xuyên suốt từ đầu đến cuối năm.
Từ những buổi ra mắt phim như "Một thời ta đã yêu", có thể nhìn rộng hơn về xu hướng: thị trường không chỉ tăng trưởng về số lượng mà còn mở rộng đáng kể về thể loại và quy mô sản xuất.
Phân cảnh trong phim "Một thời ta đã yêu".
Ngay từ dịp lễ 30/4, phòng vé đã bước vào giai đoạn cạnh tranh cao với sự xuất hiện của "Phí Phông: Quỷ Máu Rừng Thiêng", Đại Tiệc Trăng Máu 8” và “Heo Năm Móng”, "Anh Hùng" những dự án mang đậm tính giải trí, hướng đến số đông khán giả. Bước sang tháng 6, thị trường tiếp tục “nóng” với “Madame Thanh Sắc”, “Ốc Mượn Hồn” và “Trại Buôn Người”, trải dài từ màu sắc cổ trang, kinh dị đến đề tài xã hội gai góc.
Phim “Madame Thanh Sắc”.
Nửa cuối năm không hề hạ nhiệt khi các nhà sản xuất tiếp tục tung ra loạt phim thuộc nhiều dòng khác nhau về lịch sử – giả tưởng như “Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí Ẩn Mộ Vua Đinh” (28/08), tâm linh giải trí như “Lên Hương” (02/10), trinh thám hành động với “Thám Tử Kiên 2: Lời Nguyền Hoàng Kim” (04/12), hay thậm chí kết hợp yếu tố thể thao giả tưởng như “Cao Thủ Bi A: Đại Chiến Với Quỷ Dữ” (25/12). Xen kẽ đó là những lựa chọn nhẹ nhàng hơn như “Nghỉ Hè Sợ Nghỉ Hưu”.
“Đại Tiệc Trăng Máu 8" cũng là tác phẩm được mong chờ.
Sự đa dạng này cho thấy các nhà làm phim Việt đang nỗ lực thoát khỏi “vùng an toàn” nơi hài kịch và phim tình cảm từng chiếm ưu thế tuyệt đối. Thay vào đó, thị trường đang dần định hình một hệ sinh thái phong phú hơn, nơi nhiều thể loại cùng tồn tại và cạnh tranh. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh sự trưởng thành về tư duy sản xuất lẫn kỳ vọng của khán giả.
Tuy nhiên, khi số lượng tăng nhanh, áp lực cũng gia tăng tương ứng. Việc nhiều phim ra mắt sát nhau khiến “tuổi thọ phòng vé” bị rút ngắn, buộc các dự án phải cạnh tranh không chỉ về nội dung mà còn ở chiến lược truyền thông, phát hành và khả năng tạo hiệu ứng ngay trong tuần đầu công chiếu. Trong bối cảnh đó, không ít bộ phim dù được đầu tư nghiêm túc vẫn có nguy cơ bị “nuốt chửng” bởi làn sóng phát hành dày đặc.
Các chuyên gia nhận định ở chiều tích cực, doanh thu phòng vé những năm gần đây cho thấy khán giả Việt ngày càng cởi mở hơn với phim nội. Thói quen ra rạp đang dần được củng cố, đặc biệt với thế hệ trẻ. Nhưng song song đó, một câu hỏi lớn vẫn được đặt ra: điện ảnh Việt đã thực sự sẵn sàng để bước ra khỏi thị trường nội địa?
Theo nhiều nhà quan sát, “điểm nghẽn” của điện ảnh Việt hiện nay không nằm ở số lượng hay thậm chí là doanh thu, mà ở khả năng tạo ra những tác phẩm có dấu ấn đủ mạnh để tham gia vào hệ thống liên hoan phim quốc tế. Trong khi các quốc gia trong khu vực như Hàn Quốc, Thái Lan hay Nhật Bản đã xây dựng được bản sắc rõ ràng, phim Việt vẫn đang loay hoay giữa bài toán cân bằng giữa yếu tố thị trường và chiều sâu nghệ thuật.
Một thực tế dễ nhận thấy là phần lớn các dự án hiện nay vẫn ưu tiên yếu tố giải trí và doanh thu, trong khi những bộ phim mang tính thử nghiệm hoặc có ngôn ngữ điện ảnh riêng lại khá hiếm hoi. Điều này khiến điện ảnh Việt dù “đông vui” ở phòng vé nhưng vẫn thiếu những đại diện đủ sức cạnh tranh ở sân chơi quốc tế.
Năm 2026 vì thế có thể xem là cột mốc quan trọng: khi điện ảnh Việt không còn thiếu phim để xem, mà bắt đầu đối diện với câu hỏi lớn hơn, làm thế nào để đi xa hơn. Sự đa dạng thể loại là bước tiến đầu tiên, nhưng để vượt ra khỏi “ao làng”, ngành công nghiệp này sẽ cần nhiều hơn những câu chuyện đủ sức chạm đến khán giả quốc tế, cùng một chiến lược dài hơi cho cả sản xuất lẫn phát hành.
Khi cuộc đua ngày càng khốc liệt, chính chất lượng và bản sắc mới là yếu tố quyết định ai sẽ trụ và ai có thể bước ra khỏi biên giới của thị trường nội địa.
