Sự tăng trưởng bứt tốc năm 2025 giúp điện ảnh Việt chuyển mình thế nào?

Những năm giữa thập niên 2010, điện ảnh Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng ấn tượng với sự mở rộng của thị trường và số lượng phim ra rạp ngày càng ổn định, xuất hiện nhiều phim Việt đạt doanh thu hơn 100 tỷ đồng. Khi đại dịch COVID-19 bùng phát, chuỗi phát triển này bị đứt gãy, kéo theo sự sụt giảm nghiêm trọng về doanh thu và hoạt động sản xuất.

Thế nhưng, từ “vùng trũng”, chỉ sau 2 năm điện ảnh Việt đã phục hồi bứt tốc. Theo Box Office Vietnam (BOVN - Đơn vị quan sát phòng vé độc lập), tính đến 26/12/2025, doanh thu phòng vé trong nước đạt khoảng 3.640 tỷ đồng, tăng khoảng 1.900 tỷ đồng, gần gấp đôi so với năm 2024, đây cũng là một kỷ lục mới được thiết lập. Những chuyển động tích cực ấy liệu có đủ để thay đổi vị thế của điện ảnh Việt Nam trong bức tranh điện ảnh khu vực và toàn cầu?

Điện ảnh Việt Nam trong bức tranh chung của điện ảnh châu Á và thế giới

Trong vòng hơn một thập kỷ trở lại đây, điện ảnh Việt có sự phát triển rõ rệt về thể loại và xu hướng làm phim. Bên cạnh các phim truyền thống, dòng phim giải trí thương mại do các hãng phim tư nhân sản xuất ngày càng nở rộ đã “kéo” một lượng khán giả không nhỏ quay trở lại rạp.

Năm 2025, tỷ lệ điện ảnh nội địa hóa đạt 70%, tăng khoảng 2,4 lần so với con số 29% vào năm 2019 (trước đại dịch COVID-19), tức là cứ 10 người ra rạp sẽ có 7 người chọn xem phim Việt. Con số này cho thấy, điện ảnh Việt từ “vũng trũng” bị phim nước ngoài lấn át, giờ đây đã và đang thống trị phòng vé.

Thành công tại thị trường trong nước với chất lượng phim điện ảnh ngày càng được nâng cao, doanh thu ấn tượng, cùng hiệu ứng truyền thông tích cực đã tạo bước đệm cho các nhà làm phim Việt tự tin mang tác phẩm của mình ra thế giới, góp mặt tại các sự kiện điện ảnh tầm vóc quốc tế.

Chỉ trong năm 2025, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) đã tập trung triển khai nhiều hoạt động trọng điểm góp phần thúc đẩy điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế, mang điện ảnh Việt đã xuất hiện liên tục tại các sự kiện điện ảnh lớn trên thế giới. Cụ thể: Tháng 3/2025, tổ chức Chương trình Xúc tiến điện ảnh Việt Nam tại Hoa Kỳ; thực hiện Hoạt động xúc tiến tiếp tục được mở rộng tại Hội chợ phim và truyền hình quốc tế Hồng Kông (FILMART 2025); tháng 5/2025 tham dự Liên hoan phim Cannes lần thứ 78; tháng 9 tham gia Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 30 (BIFF 2025); tháng 10 tham gia Liên hoan phim quốc tế Tokyo lần thứ 38 (TIFF 2025); tháng 12 tổ chức Tuần lễ “Điện ảnh Việt Nam - Hành trình Ánh sáng” tại Paris (Pháp).

Không chỉ hiện diện tại các sự kiện điện ảnh quốc tế, VFDA còn chủ động chủ trì và phối hợp tổ chức hội thảo chuyên đề, như: Hội thảo ​​“Việt Nam - Thị trường năng động Châu Á, điểm đến cho các đoàn làm phim quốc tế” (trong khuôn khổ Liên hoan phim Cannes lần thứ 78); hội thảo “Nhịp đập Điện ảnh Việt Nam - Giới thiệu những dự án triển vọng” (BIFF 2025)... hội nghị xúc tiến, các phiên bàn tròn đối thoại, quảng bá gian hàng quảng bá điện ảnh Việt Nam tại chợ phim, cũng như thiết kế các hoạt động kết nối trực tiếp giữa nhà làm phim, nhà sản xuất, quỹ hỗ trợ và đối tác quốc tế. Những hoạt động này không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh điện ảnh Việt Nam một cách bài bản, mà còn tạo nền tảng cho các hợp tác thực chất, dài hạn, thể hiện cam kết của VFDA trong việc xúc tiến phát triển điện ảnh chuyên nghiệp và có uy tín trong khu vực.

Các hoạt động đối ngoại quốc tế của điện ảnh Việt Nam diễn ra có chiều sâu và ngày càng mang tính chiến lược, thể hiện rõ sự chuyển dịch từ “tham dự” sang “chủ động kết nối”, gia tăng cơ hội hợp tác quốc tế, phát hành và trao đổi chuyên môn. Không chỉ giới thiệu tác phẩm, điện ảnh Việt Nam từng bước được nhìn nhận như một đối tác sáng tạo có tiềm năng, sở hữu thị trường đang tăng trưởng nguồn nhân lực trẻ và bối cảnh sản xuất hấp dẫn.

Từ những chuyển động đó, vị thế của điện ảnh Việt Nam trong bức tranh khu vực và thế giới đang được nâng lên rõ rệt, từng bước khẳng định tiếng nói riêng và hiện diện ngày càng rõ nét trong dòng chảy điện ảnh châu Á đương đại. Bên cạnh đó, thành công liên tiếp của các mùa liên hoan phim trong những năm gần đây là một minh chứng rõ nét cho năng lực tổ chức, kết nối và định vị điện ảnh Việt Nam trong không gian khu vực. Trong đó, có thể kể tới như Liên hoan phim quốc tế Hà Nội (HANIFF), Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng (DANAFF). Đây không chỉ là một sự kiện trình chiếu, mà dần hình thành một nền tảng giao lưu điện ảnh châu Á, nơi phim Việt được đặt trong đối thoại trực tiếp với các tác phẩm và nhà làm phim quốc tế, qua đó nâng cao mức độ hiện diện và uy tín chuyên môn.

Điện ảnh Việt đang lựa chọn con đường phù hợp với bản sắc và nguồn lực

Tính riêng trong năm 2025, có 51 phim Việt ra rạp, đa dạng thể loại như phim dài, phim hoạt hình, phim tài liệu ca nhạc, phim ngắn, phim kinh dị… Trong đó, dòng phim lịch sử cách mạng do Nhà nước đặt hàng đã chứng kiến cú hích về doanh thu. Dẫn đầu bảng xếp hạng là “Mưa đỏ” (ra mắt tháng 8/2025) vượt mốc 714 tỷ đồng, trở thành phim Việt có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Bộ phim “địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” (tháng 4/2025) cũng tạo ấn tượng mạnh, đạt doanh thu hơn 172 tỷ đồng; phim “Tử chiến trên không” do Điện ảnh Công an nhân dân sản xuất cũng thu hơn 250 tỷ đồng. Điều này cho thấy sức mạnh của nội dung địa phương, chẳng hạn như khai thác các câu chuyện về xung đột gia đình, hay những bộ phim kinh dị mang màu sắc bản địa. Đây là tín hiệu tích cực cho việc tăng cường năng lực sản xuất trong nước.