Phim “Lưới trời” đánh dấu bước đi táo bạo của điện ảnh Việt khi tái hiện đại cảnh tòa án quy mô lớn, huy động 500 diễn viên quần chúng.
Ra đời trong làn gió đổi mới của điện ảnh Việt cuối thế kỷ 20, bộ phim "Lưới trời" (2003) được phát triển từ kịch bản của Nguyễn Mạnh Tuấn - cây bút nổi tiếng với những tác phẩm chạm thẳng vào các vấn đề kinh tế - xã hội. Ngay từ lần đầu tiếp cận, đạo diễn NSƯT Phi Tiến Sơn đã nhận ra đây không phải là một câu chuyện dễ kể.
Trong bối cảnh văn học, báo chí và điện ảnh thời bấy giờ còn dè dặt với đề tài tham nhũng, kịch bản này lại đi xa hơn khi không chỉ phản ánh quyền lực hay chức vụ, mà còn bóc tách cả vị thế xã hội và những mối liên kết mang tính hệ thống.
Sự táo bạo ấy vừa khiến đạo diễn bất ngờ, vừa đặt ra nhiều đắn đo, nhưng đồng thời cũng trở thành động lực để ông theo đuổi đến cùng. Quyết định ấy sau này được cụ thể hóa bằng những trường đoạn quy mô lớn hiếm thấy, nổi bật là đại cảnh tòa án – trung tâm kịch tính của bộ phim.
Nếu nội dung tạo nên chiều sâu tư tưởng, thì đại cảnh tòa án chính là sự đầu tư lớn.
Đây là một trong những cảnh quay quy mô hiếm hoi của điện ảnh Việt thời phim nhựa, với hơn 500 diễn viên quần chúng được huy động.
Không gian được mở rộng từ sảnh tòa án, cầu thang, phòng chờ đến phòng xử, tất cả được tổ chức như một phiên xét xử ngoài đời thực.
Hàng trăm cảnh sát, hàng trăm người trong trang phục phạm nhân cùng xuất hiện trong một khung hình đã tạo nên bầu không khí căng thẳng.
Nghệ sĩ Đào Bá Sơn vai Tư Lê, Tổng giám đốc một ngân hàng từng thừa nhận cảm giác run rẩy, “rợn da gà” khi bước vào bối cảnh tòa án.
Sau bộ phim, NSND Đào Bá Sơn chia sẻ cảm giác “run rẩy” khi hóa thân trong đại cảnh tòa án, nơi không khí chân thực khiến ông như bước vào một phiên xử ngoài đời. Ảnh: BTC
Thách thức càng khắc nghiệt hơn khi bộ phim được quay hoàn toàn bằng phim nhựa, với tổng chiều dài lên tới 6.500 mét nhưng chỉ chọn khoảng 3.000 mét để dựng.
Tỷ lệ gần như “2 quay, 1 dùng” khiến mỗi cú máy đều trở thành áp lực lớn, không có nhiều cơ hội sửa sai như thời đại kỹ thuật số.
Điều đó đòi hỏi diễn viên phải tập luyện kỹ lưỡng, giữ sự tập trung cao độ và nhập vai ngay từ những lần bấm máy đầu tiên.
Chính trong điều kiện nghiêm ngặt ấy, đại cảnh tòa án không chỉ là một màn dàn dựng hoành tráng, mà còn trở thành “không gian sống” để diễn viên thực sự hòa vào nhân vật - điều mà đạo diễn Phi Tiến Sơn xem là cốt lõi của diễn xuất.
Dù giành nhiều giải thưởng quan trọng như Cánh diều vàng 2002, Bông sen Bạc cùng giải Biên kịch xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 14, hay giải Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Mai Vàng 2003, "Lưới trời" khi ra mắt lại không có nhiều cơ hội tiếp cận khán giả. Phim được phát hành hạn chế và gần như không có hoạt động quảng bá.
Sau tất cả, giữa những đổi thay của điện ảnh Việt, "Lưới trời" với đại cảnh tòa án năm nào ấn tượng năm nào vẫn là một dấu ấn của điện ảnh Việt Nam thời đổi mới.
Phim "Lưới trời" là một trong các phim được tuyển chọn kỹ lưỡng nhằm góp phần nhìn lại diện mạo điện ảnh Việt trong 40 năm Đổi mới, trong khuôn khổ chương trình “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” của BTC Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV).
