Cục điện ảnh: Cắt dòng tiền từ quảng cáo của các website phim lậu

Chỉ sau vài giờ công chiếu, nhiều bộ phim đã xuất hiện tràn lan trên các website vi phạm bản quyền, thậm chí bị livestream trực tiếp trên mạng xã hội, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu và môi trường đầu tư của ngành điện ảnh.

Không chỉ dừng ở việc phát tán nội dung trái phép, nhiều website phim lậu còn tồn tại nhờ nguồn tiền quảng cáo từ cờ bạc, cá độ và các nhãn hàng thiếu kiểm soát vị trí hiển thị thương hiệu.

Trước thực trạng này, Báo Lao Động đã có cuộc trò chuyện với Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường về giải pháp ngăn chặn phim lậu, xử lý các website vi phạm và bảo vệ môi trường phát triển bền vững cho điện ảnh Việt Nam.

Thưa Cục trưởng, tình trạng phim lậu, quay lén, phát tán trái phép phim ảnh như thế này gây thiệt hại như thế nào cho các nhà sản xuất và thị trường điện ảnh Việt Nam?

Một bộ phim điện ảnh thường cần nguồn đầu tư rất lớn về tài chính, nhân lực và thời gian, nhưng chỉ cần bị quay lén hoặc phát tán trái phép ngay trong thời gian đầu phổ biến thì doanh thu có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Không chỉ thiệt hại về kinh tế, vấn đề này còn tác động trực tiếp đến tâm lý và niềm tin của nhà đầu tư. Nếu tình trạng vi phạm bản quyền kéo dài, các đơn vị sản xuất sẽ e ngại khi đầu tư vào các dự án lớn, đặc biệt là các phim có kinh phí cao hoặc đầu tư dài hạn. Điều đó về lâu dài sẽ ảnh hưởng tới chất lượng, quy mô và sức cạnh tranh của điện ảnh Việt Nam.

Ở góc độ thị trường, phim lậu cũng tạo ra môi trường cạnh tranh không lành mạnh, làm giảm nguồn thu của các nền tảng và đơn vị phát hành, phổ biến phim hợp pháp, từ đó ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi giá trị của ngành điện ảnh. Vì vậy, bảo vệ bản quyền không chỉ là bảo vệ một bộ phim cụ thể mà còn là bảo vệ môi trường sáng tạo, môi trường đầu tư và sự phát triển bền vững của công nghiệp điện ảnh Việt Nam.

Nhiều nhà sản xuất phim Việt đang “kêu cứu” vì phim vừa ra rạp đã bị livestream lậu trên TikTok, Facebook. Cục Điện ảnh sẽ có những giải pháp gì để các nhà sản xuất yên tâm đầu tư vào các dự án lớn?

Tôi rất chia sẻ với những lo ngại của các nhà sản xuất phim hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh hành vi quay lén, livestream và phát tán trái phép phim trên mạng xã hội diễn ra ngày càng nhanh và phức tạp. Đây không chỉ là câu chuyện thiệt hại doanh thu của một bộ phim mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư và sự phát triển lâu dài của ngành công nghiệp điện ảnh Việt Nam.

Để hạn chế tình trạng này, ngoài vai trò của cơ quan quản lý nhà nước và các nền tảng số thì sự phối hợp của các đơn vị phát hành và hệ thống rạp chiếu phim cũng rất quan trọng. Các rạp cần tăng cường kiểm soát việc sử dụng thiết bị ghi hình trong phòng chiếu, chủ động phát hiện các hành vi quay lén, phối hợp với cơ quan chức năng xử lý kịp thời và nâng cao ý thức của khán giả về việc tôn trọng bản quyền.

Chúng tôi hiểu rằng để có một bộ phim chất lượng, nhà sản xuất phải đầu tư rất lớn về tài chính, nhân lực và thời gian. Vì vậy, Cục Điện ảnh sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, các nền tảng số, các đơn vị phát hành và phổ biến phim để nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm bản quyền trên môi trường mạng, góp phần tạo môi trường đầu tư điện ảnh an toàn, lành mạnh và bền vững hơn cho các nhà làm phim.

Tôi tin rằng khi có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, nhà sản xuất, rạp chiếu phim, nền tảng số và chính khán giả thì ý thức tôn trọng bản quyền sẽ từng bước được nâng cao, qua đó tạo điều kiện để điện ảnh Việt Nam phát triển chuyên nghiệp và bền vững hơn.

Nguồn thu của web lậu đến từ quảng cáo cờ bạc, cá độ và các nhãn hàng thiếu ý thức. Cục Điện ảnh có giải pháp gì để lập "danh sách đen" (Blacklist) hiệu quả hơn, buộc các đơn vị quảng cáo phải cắt đứt dòng tiền cung cấp cho các website phim lậu dạng này, thưa ông?

Chúng tôi cho rằng muốn xử lý hiệu quả phim lậu thì phải từng bước cắt đứt nguồn thu của các website vi phạm, đặc biệt là nguồn thu từ quảng cáo. Thực tế hiện nay, nhiều website phim lậu tồn tại được là nhờ doanh thu quảng cáo, trong đó có quảng cáo cờ bạc, cá độ hoặc quảng cáo từ các nhãn hàng chưa kiểm soát đầy đủ vị trí hiển thị thương hiệu của mình.

Trong thời gian tới, Cục Điện ảnh sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng và các đơn vị liên quan để rà soát, cập nhật danh sách các website vi phạm bản quyền phổ biến; đồng thời tăng cường chia sẻ thông tin với các doanh nghiệp quảng cáo, nền tảng trung gian và đơn vị cung cấp dịch vụ quảng cáo số để hạn chế việc đặt quảng cáo trên các website này.

Quan điểm của chúng tôi là phải chuyển từ chỉ xử lý nội dung vi phạm sang xử lý cả “hệ sinh thái” hỗ trợ cho vi phạm, trong đó có dòng tiền quảng cáo. Khi các website phim lậu không còn nguồn thu để duy trì hoạt động thì hiệu quả ngăn chặn sẽ thực chất và bền vững hơn.

Hiện nay, việc sử dụng AI để tự động hóa việc lấy dữ liệu và phát tán phim lậu đang rất phổ biến. Cục Điện ảnh đã có sự chuẩn bị nào về mặt công nghệ để đối đầu với các "bot" vi phạm bản quyền thế hệ mới?

Việc các đối tượng sử dụng AI và công nghệ tự động để sao chép, cắt ghép, phát tán nội dung vi phạm bản quyền đang là xu hướng mới và tạo ra nhiều thách thức cho công tác quản lý. Tuy nhiên, đây cũng là xu hướng buộc các cơ quan quản lý phải đổi mới phương thức giám sát và thực thi trên môi trường số.

Đối với lĩnh vực điện ảnh, Cục Điện ảnh sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn quản lý nhà nước về quyền tác giả, quyền liên quan của Bộ VHTT&DL là Cục Bản quyền tác giả cùng các cơ quan chức năng, đơn vị công nghệ và các nền tảng liên quan để tăng cường ứng dụng công nghệ trong rà soát, phát hiện nội dung vi phạm bản quyền phim trên không gian mạng.

Chúng tôi cho rằng trong cuộc đấu tranh với vi phạm bản quyền trên môi trường số, công nghệ vừa là thách thức nhưng cũng là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý. Vì vậy, bên cạnh hoàn thiện pháp lý và tăng cường phối hợp liên ngành, việc ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực số sẽ là hướng đi rất cần thiết trong thời gian tới.

Cảm ơn ông đã chia sẻ.