Phim cổ trang Việt gắn với bối cảnh địa phương

Sau 83 ngày đêm ghi hình liên tục tại vùng đất linh thiêng Ninh Bình, bộ phim điện ảnh Hộ linh tráng sĩ – Bí ẩn mộ vua Đinh đã chính thức đóng máy, khép lại một hành trình sáng tạo nhiều thử thách, mở ra chặng đường hậu kỳ để chuẩn bị ra mắt khán giả vào dịp Quốc khánh 2.9.2026.

Bộ phim lấy cảm hứng từ truyền thuyết dân gian xoay quanh lăng mộ Vua Đinh Tiên Hoàng, được thực hiện tại nhiều danh thắng và không gian văn hóa tiêu biểu của Ninh Bình. Với bối cảnh thiên nhiên hùng vĩ, linh thiêng, đoàn phim đã trải qua một quá trình làm việc khắc nghiệt nhưng giàu cảm xúc, nhằm tái hiện một lát cắt huyền sử bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại.

Trong ngày quay cuối cùng, đoàn phim thực hiện cảnh yến tiệc Hoàng cung đêm Trung thu năm 979 tại chùa Bái Đính. Nhân dịp này, lễ đóng máy đã được tổ chức với sự tham dự của hơn 200 thành viên đoàn phim, gần 70 diễn viên chính và phụ cùng nhiều khách mời.

Xu hướng phim cổ trang Việt những năm gần đây

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt bắt đầu chứng kiến sự trở lại của dòng phim cổ trang, không chỉ như một lựa chọn thể loại, mà như một nỗ lực tìm lại chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa. Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí ẩn mộ vua Đinh là một dự án như vậy, khi đặt câu chuyện phim trong không gian gắn trực tiếp với triều Đinh – giai đoạn mở đầu cho nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên của Việt Nam.

Đối với phim cổ trang Việt Nam, bối cảnh lịch sử không chỉ đóng vai trò “phông nền”, mà còn tham gia trực tiếp vào việc kiến tạo không khí thời đại, giúp câu chuyện phim giữ được độ chân thực và chiều sâu. Chính từ không gian ấy, bộ phim tiếp cận lịch sử không theo lối minh họa khô cứng, mà như một nỗ lực diễn giải lại quá khứ bằng ngôn ngữ điện ảnh.

Hộ Linh Tráng Sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh: mối quan hệ chặt chẽ giữa điện ảnh và bối cảnh địa phương

Thực tiễn đã cho thấy, khi điện ảnh gắn trực tiếp với không gian bối cảnh, tác động mang lại không chỉ dừng ở giá trị nghệ thuật. Minh chứng rõ nét là Kong: Skull Island – bộ phim Hollywood quay tại Ninh Bình năm 2017 – đã tạo nên cú hích mạnh mẽ cho du lịch địa phương, góp phần đưa hình ảnh Tràng An, Tam Cốc – Bích Động trở thành điểm đến được quan tâm rộng rãi trên bản đồ du lịch quốc tế.

Từ đó, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) đã phát huy vai trò kết nối giữa đoàn làm phim và địa phương, thúc đẩy hình thành các mô hình hợp tác trong đó điện ảnh không chỉ là hoạt động sáng tạo đơn lẻ, mà trở thành một phần của chiến lược phát triển văn hóa và du lịch. Dự án "Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh" được khởi nguồn từ thỏa thuận hợp tác phát triển điện ảnh giữa VFDA và tỉnh Ninh Bình ký kết vào tháng 10.2024, với mục tiêu thúc đẩy hoạt động làm phim gắn với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và giải trí tại địa phương.

Phát biểu tại lễ đóng máy, TS Ngô Phương Lan - Chủ tịch VFDA cho biết việc đưa bộ phim về quay tại Ninh Bình là sự cụ thể hóa cam kết hợp tác giữa Hiệp hội và địa phương, đồng thời bày tỏ kỳ vọng bộ phim sẽ góp phần mở ra những hướng đi mới cho điện ảnh Việt Nam trong việc khai thác đề tài lịch sử, văn hóa dân tộc.

Việc bộ phim được thực hiện quay liên tục trong 83 ngày đêm tại Ninh Bình cho thấy lựa chọn bối cảnh không mang tính minh họa, mà là một phần cốt lõi của tư duy làm phim. Với cố đô Hoa Lư, Ninh Bình là một trong số hiếm hoi những địa phương còn lưu giữ được cấu trúc không gian lịch sử gắn với kinh đô thế kỷ X – nơi địa hình núi đá vôi, sông ngòi và thành lũy tự nhiên tạo nên một chỉnh thể vừa hùng vĩ, vừa giàu giá trị văn hóa.

Một dự án cổ trang có thể triển khai quay dài ngày tại Ninh Bình cho thấy hiệu quả thực tiễn của cách tiếp cận này, đồng thời mở ra tiền lệ cho các phim Việt khai thác bối cảnh lịch sử trong tương lai.

Ở góc độ rộng hơn, sự kết hợp giữa điện ảnh và địa phương còn cho thấy mối liên hệ ngày càng rõ giữa điện ảnh và du lịch. Khi hình ảnh cố đô Hoa Lư và không gian lịch sử Ninh Bình được tái hiện trên màn ảnh một cách chỉn chu, điện ảnh trở thành kênh quảng bá bền vững, góp phần định vị địa phương không chỉ là điểm đến, mà là không gian văn hóa có chiều sâu.

Từ Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí ẩn mộ vua Đinh, có thể thấy một hướng tiếp cận đang dần hình thành trong điện ảnh Việt Nam: bắt đầu từ lịch sử, dựa vào bối cảnh thật, và triển khai trên nền tảng hợp tác dài hạn giữa đoàn làm phim, địa phương và các tổ chức trung gian. Đây là con đường cần thiết để điện ảnh Việt phát triển bền vững, gắn chặt hơn với văn hóa và du lịch trong bối cảnh hội nhập.